Activiteiten & Actueel

Pompoenen

meloen in boom

Op woensdag 20 september 2006 gaf Sander Sanders uit Sprang Capelle een sprankelende dialezing, geheel in overeenstemming met bovenstaande titel. De lezing werd niet zoals gebruikelijk in de Stadsherberg te Oss gehouden doch in de Meerzaal van het Dorpshuis de Berchplaets  te Berghem.
Wellicht daardoor was de opkomst vrij gering: 16 personen.

Als tafelversiering dienden 4 fraaie bloemstukken, overgebleven van de bijeenkomst van de Besturen van het Rayon Oost- en Midden-Brabant, de avond tevoren en 7 fraaie pompoenbakjes, samengesteld door de familie Sanders. Deze werden na afloop verloot.
Sanders? bedrijf is al jarenlang in geheel Nederland bekend vanwege haar in de buitenlucht gekweekte pompoenen en een groot aantal in de kas geteelde buitenlandse groentesoorten, vaak als enige in ons land.

Aanvankelijk ontving hij pitten en zaden van zich hier vestigende mensen uit (sub-)tropische gebieden, momenteel betrekt hij die via de zaadhandel, ook in het buitenland.
Het eerste veel gevraagde product was de kussa, een type met witte vruchten, behorend tot de vele vormen van de geelbloeiende Cucurbita pepo. Deze vrucht kwam voor in het bekende receptenboek van mevrouw Lotgering-Hillebrand.
Andere Cucurbita pepo types (zomerpompoenen) zijn: courgettes, patissons en squash; er bestaan zeer veel rassen, met allerlei vorm, kleur en grootte, ook worden vele hybriden toegepast.

Naast C. pepo kennen wij ook de C. mixta (Mexicaanse pompoen), een natuurlijke kruising; de C. moschata (muskuspompoen), lang, dun en rond; de C. maxima (winter- of bewaarpompoen), met een dikke, korte, ronde steel en de C. ficifolia (Siam-pompoen), vanwege zijn krachtige groei vaak gebruikt als onderstam; ook bekend zijn de  C. foetidissima, kwalijkriekend en de C. argyrosperma, flesvormig.
Cucurbita?s komen overal ter wereld voor.
Een verwante soort is de wit-bloeiende Lagenaria, fleskalebassen. Ook hiervan zijn meerdere rassen bekend. De mannelijke bloem van deze soort is goed eetbaar.

Van diverse pompoenen zijn ook de pitten goed eetbaar, ze worden vaak verwerkt in brood.De smaak van pompoenen is zeer variabel, sommige soorten zijn bitter. In het algemeen zijn komkommerachtigen niet giftig, een uitzondering is onze inheemse heggerank: Bryonia dioca.

Exotische soorten zijn de sopropo, Momordica charantia, ook genaamd alsempeer, zowel als groente gegeten als voor medicinaal gebruik geschikt; Cucumis adreanus, een fraaie sierkomkommer; de C. anguria, Antilliaanse stekelkomkommer; de C. sikkim, met heerlijk blad, geschikt voor salades; (bekende nederlandse verwanten van deze soorten zijn de komkommer en de augurk, C. sativus en de meloen, C. melo); verder Benincasa hispida, waspompoen, waarvan het jonge blad goed eetbaar is, evenals de lichtgroene vruchten;  de Luffa cylindrica, sponskomkommer, van de vrucht hiervan blijft na het wegvallen van het vruchtvlees een natuurlijke spons over; de slangkomkommer, Trichosanthes cucumerina, hiervan worden de vruchten tot 1.5 m lang.
Een grappige komkommerachtige is de sierplant Ecballium elaterium, spring- of spuitkomkommer.

Sander ging ook in op het (voor-)zaaien, oppotten, uitplanten, opkweken en oogsten van pompoenen in de ruimste zin. Wie hiervan een beschrijving wil hebben kan dat onze secretaris laten weten.

Literatuur over komkommerachtigen:
Standaardwerk is het franstalige ?Les Courbes? van Jean-Baptiste en Nicole Prades, ISBN 2-84038-240-7; bij Vreeken Zaden is voor de stuntprijs van Euro 7.90 het fraaie,informatieve boekwerk ?Het complete Pompoenenboek?, Vicky Stork, uitgeverij Kosmos, ISBN 90-215-8999-0 verkrijgbaar.

meer
Arbutus Unedo Rubra
13
Dec
Westlandse buitenplaatsen van weleer
06
Dec
De kracht van kruiden - Blik op de tuin no. 879